Жасөспірімдерді есірткі қылмысына тарту көбіне тікелей есірткі ұсынудан емес, интернеттегі қосымша жұмыс іздеуден басталады. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында «Хак-Назар» қоғамдық қорының төрағасы, психолог Ғалия Назханова айтып берді.
Маманның айтуынша, қазір есірткі қылмысына арбаушылар жекелеген топтағы балаларды ғана емес, өз бетінше ақша тапқысы келетін және дербестікке ұмтылатын қарапайым оқушыларды да мақсатты түрде іздейді.
«Оңай табыс», «тәжірибесіз жұмысқа алу» немесе «жоғары жалақы» сияқты хабарландыруларды көргенде жасөспірім оған қылмыскер болғысы келгендіктен емес, ақша тапқысы келгендіктен барады», - деді Ғалия Назханова.
Психолог қылмыскерлер жасөспірімдердің жас ерекшелігін жақсы түсінетінін және олардың біреуге тәуелді болудан қашатынын, мойындалуға деген қажеттілігін, тәуекелге қызығушылығын және белгілі бір топқа тиесілі болуға деген ниетін пайдаланатынын атап өтті.
Осыған байланысты алдын алу жұмыстары бала мұндай күмәнді ұсыныспен бетпе-бет келмей тұрып басталуға тиіс.
Маманның айтуынша, ата-аналар баланың тек мектептегі өмірімен ғана емес, цифрлық кеңістіктегі белсенділігіне мән берулері қажет: интернетте немен айналысатынын, кіммен сөйлесетінін, қосымша жұмыс іздеп жүрген-жүрмегенін және ақшаны қайдан алатынын білуі маңызды.
«Егер үйде жасөспірім күмәнді жұмыс туралы ашық сөйлесе алатын ересек адам болмаса, ол оны сол ұсынысты жасаған адаммен талқылайды», - деді психолог.
Сондай-ақ ол ата-аналарға баланың күтпеген жерден ақша табуы немесе қымбат заттар алуы сияқты өзгерістерге назар аударуды ұсынды.
«Егер балада сіз бермесеңіз де, ақшасы пайда болса, ол қымбат заттар сатып алса немесе тіпті отбасына қаржылай көмектесе бастаса, бұл міндетті түрде қылмысқа қатысы бар дегенді білдірмейді. Бірақ мұндай өзгерістер назар аударып, ашық әңгіме жүргізуді қажет етеді», - деді Ғалия Назханова.
Брифинг барысында жасөспірімдерге қауіпсіз баламалар жасау мәселесіне де ерекше көңіл бөлінді. Психологтың айтуынша, алдын алудың тиімді жолдарының бірі - жастарға заңды түрде уақытша жұмыс істеу және өзін дамыту мүмкіндіктерін ұсыну.
Сондай-ақ, маман жасөспірім есірткі тұтынуға немесе есірткі қылмысына тартылған жағдайда тек медициналық көмек жеткіліксіз екенін атап өтті. Оған психологиялық қолдау, отбасымен жұмыс және әлеуметтік дағдыларды қалпына келтіруді қамтитын кешенді оңалту қажет.
«Біз балаларымыздың өміріне неғұрлым ертерек қызығушылық танытып, олармен сөйлесіп, дербестікке ұмтылуын қауіпсіз жолдармен қолдап, қауіпті белгілерді уақытында байқай алсақ, оларды қауіпті шешімдер мен ауыр салдардан қорғау мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады», - деп түйіндеді ол.
Алматы қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметі
